Trẻ mầm non có thể bị cảm, ho, sổ mũi hoặc rối loạn tiêu hóa nhiều lần trong năm, đặc biệt khi bắt đầu đi học và thường xuyên tiếp xúc với những trẻ khác. Không phải mọi lần trẻ ốm đều có thể phòng tránh, nhưng một số thói quen sinh hoạt phù hợp có thể giúp giảm các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Thay vì tập trung vào việc bổ sung thật nhiều sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, cha mẹ nên bắt đầu từ những điều gần gũi như ngủ đủ, ăn đa dạng, vệ sinh tay và duy trì vận động. Quan trọng hơn, các thói quen này cần được thực hiện đều đặn để trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Duy trì nền nếp ngủ và nghỉ ngơi
Ngủ đủ theo độ tuổi
Giấc ngủ có liên quan đến quá trình phục hồi và hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Trẻ thiếu ngủ kéo dài có thể dễ mệt mỏi, khó tập trung và ảnh hưởng đến nhịp sinh hoạt trong ngày.
SẢN PHẨM NỔI BẬT
tại Đồ Chơi Vân AnhCha mẹ nên cố gắng duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối ổn định, kể cả cuối tuần. Với trẻ mầm non, tổng thời gian ngủ trong ngày thường bao gồm cả giấc ngủ ban đêm và giấc ngủ trưa tại nhà hoặc trường học.
Chú thích: Không nên chỉ đánh giá giấc ngủ dựa vào số giờ. Chất lượng giấc ngủ, thời gian đi ngủ ổn định và không gian ngủ phù hợp cũng cần được quan tâm.
Hạn chế thay đổi giờ ngủ quá thường xuyên
Một số trẻ có thói quen thức khuya vào cuối tuần, sau đó lại phải dậy sớm để đi học vào đầu tuần. Sự thay đổi này có thể khiến trẻ khó trở lại nhịp sinh hoạt bình thường.
Có thể xây dựng một trình tự trước khi ngủ gồm tắm rửa, vệ sinh răng miệng, đọc sách hoặc nghe kể chuyện trong thời gian ngắn. Việc lặp lại trình tự quen thuộc giúp trẻ nhận biết thời điểm chuẩn bị nghỉ ngơi.

Ăn uống đa dạng thay vì chỉ chú trọng “ăn nhiều”
Bữa ăn cần có nhiều nhóm thực phẩm
Trẻ mầm non cần năng lượng và nhiều chất dinh dưỡng để phục vụ quá trình tăng trưởng. Một chế độ ăn đa dạng với rau củ, trái cây, ngũ cốc, thịt, cá, trứng, sữa và các nguồn chất béo phù hợp giúp trẻ có cơ hội nhận được nhiều dưỡng chất cần thiết.
Cha mẹ không nhất thiết phải khiến mỗi bữa ăn trở nên phức tạp. Điều quan trọng hơn là duy trì sự đa dạng trong cả ngày và cả tuần, đồng thời điều chỉnh khẩu phần theo độ tuổi và nhu cầu của trẻ.
| Thói quen | Cách thực hiện |
|---|---|
| Ăn đa dạng | Thay đổi thực phẩm giữa các bữa |
| Ăn rau quả | Đưa rau, củ, quả vào nhiều bữa |
| Uống nước | Tập cho trẻ uống nước thường xuyên |
| Ăn đúng bữa | Duy trì khung giờ tương đối ổn định |
Không biến thực phẩm bổ sung thành giải pháp chính
Khi trẻ thường xuyên ốm vặt, một số cha mẹ có xu hướng tìm nhiều loại vitamin hoặc sản phẩm bổ sung. Tuy nhiên, việc sử dụng cần dựa trên nhu cầu thực tế của trẻ và hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế khi cần thiết.
Một chế độ ăn cân đối, giấc ngủ phù hợp và sinh hoạt lành mạnh vẫn là nền tảng. Nếu trẻ biếng ăn kéo dài, tăng trưởng không đạt hoặc có biểu hiện bất thường, cha mẹ nên trao đổi với nhân viên y tế thay vì tự bổ sung nhiều sản phẩm.
Rèn thói quen vệ sinh và phòng lây nhiễm
Dạy trẻ rửa tay đúng thời điểm
Trẻ thường xuyên chạm vào đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa và nhiều bề mặt khác trong lớp học. Vì vậy, rửa tay là một thói quen đơn giản nhưng cần được thực hiện thường xuyên.
Cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi ngoài trời và sau khi ho hoặc hắt hơi. Với trẻ nhỏ, người lớn nên làm mẫu thay vì chỉ nhắc bằng lời.

Có thể biến việc rửa tay thành một quy trình ngắn:
- Làm ướt tay.
- Dùng xà phòng và chà kỹ các vị trí như lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón.
- Rửa sạch dưới vòi nước.
- Lau khô tay bằng khăn sạch.
Hạn chế dùng chung đồ cá nhân
Khăn mặt, bình nước, bàn chải đánh răng hoặc một số vật dụng cá nhân không nên dùng chung giữa các trẻ. Đối với đồ chơi dùng chung ở lớp, việc vệ sinh định kỳ cũng giúp giảm lượng bụi bẩn và tác nhân gây bệnh tích tụ trên bề mặt.
Khi trẻ đang có triệu chứng bệnh, cha mẹ nên theo dõi tình trạng của trẻ và thực hiện theo hướng dẫn của nhà trường, cơ sở y tế. Việc cho trẻ nghỉ học khi cần thiết cũng giúp trẻ có thời gian hồi phục và hạn chế nguy cơ lây cho các bạn.
Tăng vận động, thời gian ngoài trời và theo dõi sức khỏe
Duy trì vận động mỗi ngày
Trẻ mầm non cần có cơ hội vận động phù hợp với lứa tuổi như chạy, nhảy, leo trèo, chơi bóng hoặc tham gia trò chơi vận động. Hoạt động thể chất không chỉ giúp trẻ sử dụng năng lượng mà còn hỗ trợ phát triển vận động và hình thành thói quen sinh hoạt tích cực.
Nếu điều kiện thời tiết và môi trường cho phép, cha mẹ có thể bố trí thời gian chơi ngoài trời mỗi ngày. Không cần biến hoạt động này thành một buổi tập luyện cố định; những trò chơi vận động đơn giản cũng có giá trị đối với trẻ.

Chú ý môi trường sinh hoạt
Một không gian sạch sẽ không có nghĩa là phải khử khuẩn mọi thứ liên tục. Điều thực tế hơn là giữ phòng ở thông thoáng, vệ sinh các khu vực trẻ thường xuyên tiếp xúc và tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá.
Ngoài ra, cha mẹ nên quan sát sức khỏe của trẻ thay vì chỉ dựa vào việc trẻ “ít hay nhiều lần ốm”. Một số dấu hiệu như sốt kéo dài, khó thở, mất nước, trẻ li bì hoặc tình trạng bệnh tái diễn bất thường cần được đánh giá bởi nhân viên y tế.
Xây dựng thói quen từ những việc nhỏ
Có thể bắt đầu bằng một lịch sinh hoạt đơn giản:
- Buổi sáng: thức dậy đúng giờ, vệ sinh cá nhân và ăn sáng.
- Trong ngày: ăn đủ bữa, uống nước và vận động phù hợp.
- Sau khi chơi: rửa tay, thay quần áo nếu cần.
- Buổi tối: hạn chế thiết bị điện tử trước giờ ngủ và duy trì thời gian nghỉ ngơi ổn định.
Không có thói quen đơn lẻ nào đảm bảo trẻ sẽ không bị ốm. Mục tiêu phù hợp hơn là xây dựng một nếp sống hỗ trợ sức khỏe lâu dài, đồng thời giúp trẻ dần biết tự chăm sóc bản thân.
Khi trẻ đã hình thành được những hành vi như rửa tay, ngủ đúng giờ, ăn đa dạng và chủ động vận động, cha mẹ cũng sẽ dễ duy trì việc chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn trẻ lớn hơn.

Bài viết liên quan
Trẻ Mầm Non Biếng Ăn: Nhận Biết Nguyên Nhân Và Điều Chỉnh Thói Quen Đúng Cách
Trẻ Chậm Nói So Với Bạn Cùng Lớp: Đâu Là Cột Mốc Cha Mẹ Cần Đưa Con Đi Khám?
Khi Nào Nên Để Trẻ Tự Giải Quyết Khó Khăn Thay Vì Giúp Ngay?
Trẻ Mới Vào Lớp Mầm Non: Cha Mẹ Nên Làm Gì Để Bé Bớt Sợ Và Dễ Hòa Nhập?