DANH MỤC SẢN PHẨMCó những trẻ chỉ cần nghe vài lần đã nhớ được bài, nhận biết mặt chữ hoặc thuộc một bài hát rất nhanh. Nhưng chỉ sau vài ngày, bé lại không nhớ những gì đã học. Điều này khiến nhiều cha mẹ lo rằng con “nhớ trước quên sau”. Tuy nhiên, khả năng ghi nhớ của trẻ không chỉ phụ thuộc vào việc học nhanh hay chậm mà còn liên quan đến cách trẻ tiếp nhận, sử dụng và ôn lại thông tin.
Học nhanh không có nghĩa là đã nhớ lâu
Trẻ có thể ghi nhớ một thông tin ngay sau khi được hướng dẫn nhưng điều đó chưa đồng nghĩa thông tin đã được ghi nhớ lâu dài. Ví dụ, bé có thể đọc đúng một dãy chữ sau khi cô giáo hướng dẫn, nhưng khi gặp lại vào hôm sau lại không nhận ra.
Điều này khá bình thường ở trẻ nhỏ. Khả năng tập trung, ghi nhớ và kết nối thông tin của trẻ vẫn đang phát triển. Nếu một kiến thức chỉ được lặp lại vài lần rồi chuyển sang nội dung mới, trẻ rất dễ quên.
SẢN PHẨM NỔI BẬT
tại Đồ Chơi Vân Anh
Vấn đề nằm ở chỗ nhiều cha mẹ thường nhìn vào tốc độ tiếp thu để đánh giá khả năng học của con mà quên mất giai đoạn sau đó: trẻ có sử dụng được điều đã học hay không.
Trẻ nhớ tốt hơn khi được sử dụng kiến thức
Một đứa trẻ học màu đỏ, xanh, vàng bằng thẻ học có thể nhanh chóng gọi đúng tên từng màu. Nhưng nếu sau đó bé được yêu cầu tìm đồ vật màu đỏ trong phòng, phân loại đồ chơi theo màu hoặc chọn chiếc cốc đúng màu, thông tin sẽ có thêm nhiều liên kết.
Đây là lý do việc học thông qua hoạt động thực tế thường có ý nghĩa hơn việc chỉ yêu cầu trẻ lặp lại.
Học → thực hành → gặp lại → sử dụng trong tình huống khác là một chuỗi đơn giản mà cha mẹ có thể áp dụng trong sinh hoạt hằng ngày.
1. Cha mẹ cho trẻ học quá nhiều thứ trong thời gian ngắn
Một trong những nguyên nhân phổ biến là lịch học của trẻ có quá nhiều nội dung. Hôm nay học màu sắc, ngày mai học chữ, sau đó chuyển sang số đếm, hình dạng, tiếng Anh… Trẻ có thể tiếp nhận nhanh nhưng chưa có đủ thời gian để củng cố từng nhóm kiến thức.
Đặc biệt với trẻ mầm non, việc học liên tục không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả tốt hơn. Bộ não của trẻ cần thời gian để xử lý và kết nối những thông tin mới.
Thay vì cố gắng dạy thật nhiều, cha mẹ có thể chọn một nội dung nhỏ và tìm nhiều cách chơi khác nhau với nội dung đó.
Ví dụ, nếu đang tập nhận biết số 3, không nhất thiết phải chuyển ngay sang số 4. Bé có thể:
- Tìm 3 chiếc xe đồ chơi.
- Xếp 3 khối gỗ.
- Vỗ tay 3 lần.
- Lấy 3 quả bóng.
- Tìm nhóm có đúng 3 đồ vật.
Một kiến thức xuất hiện trong nhiều tình huống sẽ dễ trở nên quen thuộc hơn.
2. Cha mẹ đang hỏi “Con nhớ chưa?” quá nhiều
Khi trẻ quên, phản ứng đầu tiên của người lớn thường là hỏi lại: “Hôm qua mẹ dạy rồi mà, sao con không nhớ?”
Cách hỏi này không giúp trẻ nhớ tốt hơn. Thậm chí, nếu lặp lại thường xuyên, trẻ có thể bắt đầu cảm thấy việc học là một bài kiểm tra mà mình luôn có nguy cơ trả lời sai.
Thay vào đó, hãy đưa kiến thức trở lại trong một tình huống tự nhiên.
Ví dụ, thay vì hỏi “Con có nhớ màu xanh không?”, có thể nói: “Con lấy giúp mẹ chiếc xe màu xanh nhé.”
Hai cách đều kiểm tra khả năng nhận biết nhưng cách thứ hai khiến trẻ phải sử dụng thông tin thay vì chỉ cố nhớ câu trả lời.
Gợi ý: Khi trẻ quên, hãy xem đó là dấu hiệu cần tạo thêm cơ hội thực hành, không nhất thiết là dấu hiệu trẻ học kém.
3. Học nhưng thiếu liên hệ với những điều trẻ đã biết
Trẻ thường ghi nhớ tốt hơn khi kiến thức mới có liên quan đến trải nghiệm quen thuộc.
Một khái niệm hoàn toàn mới có thể khó nhớ nếu trẻ chưa có điểm tựa để liên kết. Ngược lại, nếu cha mẹ kết nối bài học với đồ chơi, đồ dùng hoặc những việc bé thường gặp, thông tin sẽ dễ trở nên gần gũi hơn.
Chẳng hạn, khi dạy khái niệm “to – nhỏ”, thay vì chỉ sử dụng hình ảnh trong sách, cha mẹ có thể lấy hai quả bóng có kích thước khác nhau. Khi dạy “nhiều – ít”, có thể dùng một nhóm 2 chiếc xe và một nhóm 5 chiếc xe.
Những vật quen thuộc biến kiến thức trừu tượng thành thứ trẻ có thể nhìn thấy, chạm vào và thao tác.
4. Trẻ nhớ bằng nhiều cách, không chỉ bằng việc nghe
Có trẻ nhớ tốt khi nghe kể chuyện, có trẻ cần nhìn hình ảnh, trong khi một số bé tiếp thu tốt hơn khi được trực tiếp làm.
Nếu cha mẹ chỉ sử dụng một cách dạy, trẻ có thể nhanh chán hoặc khó duy trì sự chú ý.
Thay vì ngồi yêu cầu bé đọc đi đọc lại, có thể kết hợp:
Nghe + nhìn + chạm + vận động + nói lại.
Ví dụ khi học tên các loại quả, trẻ có thể xem hình, cầm quả thật, gọi tên, phân loại theo màu rồi cùng cha mẹ chuẩn bị một đĩa trái cây. Một nội dung được tiếp cận từ nhiều góc độ sẽ tạo ra nhiều điểm liên kết hơn.
Điều này cũng giải thích tại sao những trò chơi đơn giản như xếp hình, phân loại màu, ghép cặp hoặc tìm đồ vật lại có giá trị trong quá trình học của trẻ.
5. Cha mẹ chưa chú ý đến giấc ngủ, thời gian nghỉ và môi trường học
Khả năng ghi nhớ không chỉ được quyết định trong lúc trẻ ngồi học. Giấc ngủ, thời gian nghỉ và môi trường xung quanh cũng ảnh hưởng đến khả năng tập trung và tiếp nhận thông tin.
Một đứa trẻ thiếu ngủ, đang đói hoặc phải học trong môi trường liên tục có tiếng tivi, điện thoại sẽ khó duy trì sự chú ý như khi được nghỉ ngơi đầy đủ.
Vì vậy, trước khi tăng thêm bài học cho trẻ, cha mẹ có thể kiểm tra lại một số điều rất cơ bản:
| Điều cần xem lại | Câu hỏi đơn giản |
|---|---|
| Giấc ngủ | Bé có ngủ đủ và đúng giờ không? |
| Thời gian học | Mỗi lần học có quá dài không? |
| Không gian | Có tivi, điện thoại hoặc tiếng ồn làm bé mất tập trung không? |
| Hoạt động | Bé có được vận động và chơi tự do không? |
| Cách học | Bé có được thực hành hay chủ yếu chỉ nghe và lặp lại? |
Làm gì khi trẻ học nhanh nhưng nhanh quên?
Trước hết, không nên biến việc ghi nhớ thành một cuộc thi giữa trẻ với bạn bè hoặc anh chị em. Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau và việc quên một kiến thức đã học không phải lúc nào cũng đáng lo.
Cha mẹ có thể thử thay đổi cách tiếp cận theo hướng ít nội dung hơn nhưng lặp lại tự nhiên hơn.
Ví dụ, thay vì dành 30 phút để dạy một nhóm màu rồi kết thúc, hãy đưa màu sắc vào nhiều hoạt động trong ngày. Buổi sáng chọn quần áo, buổi trưa phân loại đồ ăn, chiều chơi đồ chơi và tối đọc sách có thể đều trở thành những lần trẻ gặp lại kiến thức.
Một nguyên tắc dễ áp dụng là:
Đừng chỉ hỏi trẻ có nhớ không. Hãy tạo tình huống để trẻ dùng điều mình đã học.
Khi bé dùng đúng, hãy để bé tiếp tục. Khi bé quên, gợi ý vừa đủ thay vì lập tức đưa đáp án.
Điều cha mẹ cần nhìn lại không phải là “con nhớ được bao nhiêu”
Khả năng ghi nhớ của trẻ không nên chỉ được đánh giá qua việc bé thuộc bao nhiêu chữ, số hay bài hát. Quan trọng hơn là trẻ có thể nhận ra, sử dụng và kết nối những điều đã học trong những tình huống khác nhau hay không.
Một đứa trẻ có thể quên một thông tin hôm nay nhưng nhớ lại sau khi được trải nghiệm thêm vài lần. Đó là một phần bình thường của quá trình học.
Vì vậy, nếu thấy con học nhanh nhưng nhanh quên, thay vì lập tức tăng thời lượng học hoặc bắt bé ôn đi ôn lại, cha mẹ có thể bắt đầu từ những điều đơn giản hơn: giảm lượng thông tin, cho trẻ nghỉ ngơi, thay đổi cách học và tạo thêm cơ hội để bé sử dụng kiến thức trong lúc chơi.
Đôi khi điều trẻ cần không phải là học thêm một lần nữa, mà là có thêm một vài trải nghiệm để điều vừa học trở thành thứ quen thuộc với mình.
Bài viết liên quan
Sân Chơi Ngoài Trời Nên Có Bao Nhiêu Khu Vực Chơi Là Hợp Lý?
5 Điều Cha Mẹ Tưởng Đang Giúp Con Tập Trung Nhưng Thực Ra Lại Khiến Bé Dễ Xao Nhãng
5 Ý Tưởng Làm Vật Dụng Trang Trí Lớp Học Mầm Non Bằng Vật Liệu Tái Chế
6 Lưu Ý Giúp Trẻ Thay Đổi Giờ Ngủ Để Không Mệt Mỏi Khi Đi Học