DANH MỤC SẢN PHẨMKhông cần mua bộ đồ chơi STEM đắt tiền, cha mẹ vẫn có thể cùng trẻ tạo ra một đường đua bi từ những vật liệu quen thuộc như bìa carton và lõi giấy vệ sinh. Hoạt động này vừa tận dụng đồ dùng cũ, vừa giúp bé làm quen với trọng lực, độ dốc, tốc độ và cách giải quyết vấn đề thông qua việc chơi.
Một hộp carton bỏ đi và vài lõi giấy vệ sinh tưởng như không còn tác dụng nhưng lại có thể trở thành nguyên liệu cho một món đồ chơi khá thú vị. Chỉ cần thêm một viên bi, băng dính và một chút thời gian, cha mẹ đã có thể cùng trẻ tạo thành đường chạy để viên bi di chuyển từ điểm cao xuống điểm thấp.
Điểm hay của kiểu đồ chơi này là không có một cách làm duy nhất. Trẻ có thể thử đặt đường chạy cao hơn, thấp hơn, dài hơn hoặc thay đổi hướng đi của viên bi. Mỗi lần thử lại cho bé một cơ hội quan sát và điều chỉnh.
Đường đua dốc đơn giản từ bìa carton
Đây là phiên bản dễ làm nhất và phù hợp để trẻ nhỏ bắt đầu làm quen với trò chơi.
Chuẩn bị
- Một miếng bìa carton dài.
- Một vài đoạn lõi giấy vệ sinh.
- Băng dính.
- Một viên bi có kích thước phù hợp với trẻ.
- Kéo hoặc dao rọc giấy để người lớn sử dụng.
Trước tiên, cắt bìa carton thành những dải dài rộng khoảng 5–8 cm. Hai mép có thể gấp nhẹ lên để tạo thành một máng nông, giúp viên bi không lăn ra ngoài.
Sau đó dùng các lõi giấy vệ sinh làm chân đỡ. Đặt một đầu đường đua cao hơn đầu còn lại rồi cố định bằng băng dính. Thả viên bi từ trên xuống và quan sát đường đi.
Nếu viên bi chạy quá chậm, có thể nâng phần đầu lên cao hơn. Nếu bi chạy quá nhanh và bay khỏi đường đua, hãy giảm độ dốc hoặc tạo thêm thành chắn.
STEM nằm ở đâu? Bé đang quan sát mối quan hệ giữa độ dốc và tốc độ chuyển động mà không cần phải học lý thuyết phức tạp.
Đường đua nhiều tầng bằng lõi giấy vệ sinh
Nếu muốn đường đua bắt mắt hơn, có thể tận dụng nhiều lõi giấy để tạo thành hệ thống nhiều tầng.
Cắt lõi giấy theo chiều dọc để tạo thành những đoạn máng cong hoặc giữ nguyên lõi rồi cắt một phần để tạo khe cho viên bi chạy. Các đoạn này được gắn nối tiếp nhau trên một tấm carton dựng đứng.
Điểm thú vị là viên bi không chạy thẳng từ trên xuống mà có thể đổi hướng liên tục. Một đoạn chạy sang trái, đoạn tiếp theo vòng sang phải rồi cuối cùng đưa viên bi xuống vị trí đích.
Cha mẹ có thể giao cho trẻ nhiệm vụ thiết kế đường đi:
- Viên bi phải đi qua ít nhất 3 tầng.
- Không được rơi ra ngoài đường đua.
- Cuối đường phải có một chiếc hộp làm điểm đích.
Trẻ có thể làm sai ở lần đầu, nhưng đó cũng chính là phần thú vị nhất. Nếu viên bi rơi giữa chừng, bé sẽ phải tìm xem đoạn nào có vấn đề và thử sửa lại.
Đường đua dạng mê cung để bé tự thiết kế
Với những trẻ lớn hơn, cha mẹ có thể biến đường đua thành một mê cung nhỏ thay vì chỉ tạo một đường đi cố định.
Dùng những miếng carton nhỏ làm vách ngăn, sau đó dán chúng lên một tấm bìa lớn để tạo thành các lối đi. Có thể thiết kế đường chạy theo dạng:
Xuống dốc → rẽ trái → rẽ phải → qua cầu → vào đích.
Ở phiên bản này, trẻ không chỉ làm đồ chơi mà còn phải suy nghĩ về hướng di chuyển của viên bi. Nếu một đoạn quá hẹp, viên bi sẽ mắc lại. Nếu góc rẽ quá gấp, bi có thể bật ra ngoài.
Để trò chơi thú vị hơn, cha mẹ có thể đặt ra một thử thách nhỏ: “Con có thể làm đường đua để viên bi đi từ đầu đến cuối mà không bị rơi không?”
Thay vì đưa sẵn đáp án, hãy để bé thử nhiều phương án. Quá trình sửa đi sửa lại chính là phần giúp trẻ rèn khả năng giải quyết vấn đề.
Tạo đường đua có cầu, vòng xoắn và điểm rơi
Khi trẻ đã quen với những đường đua cơ bản, có thể nâng cấp mô hình bằng một số chi tiết đơn giản từ carton.
Một đoạn bìa được cuộn thành hình tròn có thể tạo thành đường chạy vòng. Hai miếng carton đặt song song có thể trở thành một cây cầu nhỏ. Một chiếc hộp giấy có thể dùng làm điểm đích hoặc nơi chứa viên bi sau khi hoàn thành hành trình.
Không cần cố làm mô hình thật lớn. Một đường đua có nhiều chi tiết nhưng quá khó vận hành đôi khi lại khiến trẻ nhanh chán. Tốt hơn là tạo từng phần nhỏ, thử nghiệm xong rồi mới nối chúng thành một hệ thống hoàn chỉnh.
Có thể biến trò chơi thành một thử thách STEM nhỏ
Sau khi hoàn thành đường đua, đừng vội tháo bỏ. Cha mẹ có thể cùng bé thực hiện một vài thử nghiệm:
| Thử nghiệm | Câu hỏi dành cho bé |
|---|---|
| Nâng điểm xuất phát cao hơn | Viên bi chạy nhanh hơn hay chậm hơn? |
| Làm đường đua dài hơn | Bi có đến được đích không? |
| Tạo góc cua | Vì sao bi bị văng ra? |
| Thay đổi vật liệu mặt đường | Bi có chạy giống nhau không? |
Những câu hỏi này không cần có đáp án ngay. Điều quan trọng là trẻ được dự đoán – thử nghiệm – quan sát – điều chỉnh. Đây cũng là cách tiếp cận rất gần với tinh thần STEM.
Một món đồ chơi đơn giản nhưng có thể chơi nhiều lần
Làm đường đua bi từ carton không đòi hỏi nguyên liệu cầu kỳ. Điều đáng giá hơn là trẻ được trực tiếp tham gia từ khâu lên ý tưởng, cắt dán, thử nghiệm cho đến sửa lỗi.
Cha mẹ cũng không cần quá chú trọng việc mô hình phải đẹp hoặc hoàn chỉnh ngay từ lần đầu. Một đường đua hơi lệch, một đoạn bị rơi hay viên bi chạy sai hướng đều có thể trở thành cơ hội để bé tìm nguyên nhân và thử lại.
Sau khi chơi xong, có thể tháo các đoạn carton và lõi giấy để sử dụng cho một thiết kế khác. Mỗi lần thay đổi một chi tiết, trẻ lại có thêm một phiên bản đường đua mới mà gần như không phải tốn thêm chi phí.
Đôi khi, một viên bi và vài món đồ tưởng như bỏ đi lại đủ để tạo nên một giờ chơi vừa vui vừa có ích cho trẻ.
Bài viết liên quan
Checklist Nhận Diện Nhựa An Toàn Khi Mua Đồ Chơi Cho Bé
5 Ý Tưởng Làm Đồ Chơi Phân Loại Màu Sắc Cho Trẻ Mầm Non Từ Vật Liệu Cũ
4 thiết bị đồ chơi dưới 5 triêu mà sân chơi trẻ em nào cũng cần phải có
Trẻ 3–5 Tuổi Cần Đồ Chơi Khó Đến Mức Nào Để Không Bị “Cả Thèm Chóng Chán”?