Sau một kỳ nghỉ dài, trẻ thường quen với nhịp sinh hoạt thoải mái hơn: ngủ muộn, thức dậy trễ, ăn uống không cố định và có nhiều thời gian vui chơi. Khi năm học mới bắt đầu, việc phải quay lại lịch sinh hoạt của trường có thể khiến bé mệt mỏi, cáu gắt hoặc không muốn đi học.
Vì vậy, chuẩn bị cho năm học mới không chỉ là mua đủ quần áo, ba lô hay đồ dùng. Với trẻ mầm non, việc quan trọng hơn là đưa cơ thể và thói quen sinh hoạt trở lại nhịp phù hợp trước khi đến lớp. Nếu được chuẩn bị từ từ, bé sẽ không phải đối mặt với quá nhiều thay đổi trong cùng một lúc.
Sau kỳ nghỉ, vì sao trẻ khó quay lại nếp sinh hoạt cũ?
Những thay đổi nhỏ có thể khiến bé mệt hơn
Trong năm học, trẻ thường có lịch khá rõ ràng: thức dậy, ăn sáng, đến lớp, vui chơi, ăn trưa, ngủ và trở về nhà vào một khung giờ tương đối ổn định. Kỳ nghỉ lại cho phép bé linh hoạt hơn. Có hôm trẻ ngủ muộn vì tối hôm trước xem phim hoặc chơi lâu, sáng hôm sau được ngủ thêm và bữa sáng cũng kéo dài hơn bình thường.
SẢN PHẨM NỔI BẬT
tại Đồ Chơi Vân AnhKhi năm học bắt đầu, cha mẹ thường muốn đưa mọi thứ trở lại ngay lập tức. Bé phải dậy sớm, ăn nhanh, chuẩn bị đồ và đến trường đúng giờ dù cơ thể chưa quen. Hệ quả có thể là buổi sáng nào cũng vội vàng, trẻ cáu gắt hoặc buồn ngủ ngay khi đến lớp.
Vấn đề không nằm ở việc trẻ “lười” hay “không chịu hợp tác”. Bé chỉ cần thời gian để điều chỉnh lại những thói quen đã thay đổi trong kỳ nghỉ.

Không chỉ giờ ngủ mới cần điều chỉnh
Giấc ngủ thường được nhắc đến nhiều nhất, nhưng đây không phải yếu tố duy nhất. Trẻ cũng cần quay lại cách ăn uống, thời gian chơi, mức độ sử dụng thiết bị và khả năng tự thực hiện một số việc cá nhân.
Một bé quen được cha mẹ làm mọi thứ trong kỳ nghỉ có thể gặp khó khăn khi phải tự mang giày, cất ba lô hoặc nói với cô khi cần đi vệ sinh. Một bé dành phần lớn thời gian rảnh cho điện thoại có thể khó chuyển sang các hoạt động tập thể ở lớp.
Vì vậy, thay vì chỉ ép con ngủ sớm vài ngày trước khi nhập học, cha mẹ nên nhìn việc chuẩn bị như một quá trình đưa cả lịch sinh hoạt và khả năng tự lập của trẻ trở lại trạng thái ổn định.
Những thói quen nên được chuẩn bị trước năm học mới
Ưu tiên điều chỉnh giờ ngủ và giờ thức
Đây là việc nên bắt đầu sớm nhất. Nếu trẻ đang ngủ lúc 22h30 nhưng năm học mới phải dậy lúc 6h30, cha mẹ không nên đột ngột bắt bé lên giường lúc 20h30 ngay trong một tối.
Có thể điều chỉnh từng bước, mỗi vài ngày sớm hơn một chút cho đến khi gần với lịch đi học. Giờ thức dậy cũng nên được đưa về ổn định, kể cả vào một số ngày nghỉ. Khi cơ thể đã quen với giờ thức mới, việc ngủ sớm thường cũng dễ hơn.
Giấc ngủ trưa cũng cần được chú ý. Nếu trẻ đã quen bỏ ngủ trưa trong kỳ nghỉ, có thể duy trì một khoảng thời gian nghỉ cố định sau bữa trưa. Bé chưa ngủ được cũng không sao; điều quan trọng ban đầu là tạo lại thói quen nằm nghỉ vào đúng thời điểm.

Tập cho trẻ tự làm những việc trong khả năng
Năm học mới cũng là lúc cha mẹ nên giảm dần việc làm thay những việc trẻ đã có thể tự thực hiện.
Có thể bắt đầu từ những việc rất quen thuộc:
- Tự mang và cất ba lô.
- Tự mang dép hoặc giày.
- Cất đồ chơi sau khi chơi.
- Tự lấy nước uống.
- Tự xúc ăn nếu đã đủ khả năng.
- Biết nói với người lớn khi muốn đi vệ sinh hoặc cần giúp đỡ.
Không cần yêu cầu bé phải làm thật nhanh. Nếu cha mẹ luôn làm thay vì sợ con chậm, trẻ sẽ ít có cơ hội hình thành sự chủ động. Một chút kiên nhẫn trong những tuần trước năm học có thể giúp bé tự tin hơn rất nhiều khi ở lớp.
Đưa ăn uống và thời gian màn hình về nếp ổn định
Trong kỳ nghỉ, trẻ dễ hình thành thói quen ăn vặt nhiều, ăn không đúng bữa hoặc vừa ăn vừa xem màn hình. Khi đi học, những thói quen này có thể khiến bé khó ăn theo lịch của lớp.
Cha mẹ nên đưa các bữa chính về những khung giờ tương đối cố định và giảm dần việc sử dụng điện thoại, máy tính bảng hoặc tivi trong lúc ăn. Thay vì cắt màn hình đột ngột, có thể giảm từng bước và thay bằng đọc sách, vẽ, xếp hình, chơi đồ chơi hoặc vận động ngoài trời.
Những hoạt động này không chỉ giúp trẻ bớt phụ thuộc vào thiết bị mà còn tạo lại nhịp sinh hoạt gần với môi trường học tập.
Làm thế nào để tập thói quen mà không khiến trẻ cảm thấy bị ép?
Đưa thói quen vào sinh hoạt hằng ngày
Trẻ nhỏ thường khó tiếp nhận những yêu cầu kiểu “từ ngày mai con phải tự lập”. Cách dễ hơn là đưa từng việc vào hoạt động quen thuộc.
Buổi sáng, cha mẹ có thể để bé tự chọn quần áo trong hai lựa chọn phù hợp, tự mang dép rồi kiểm tra lại cùng con. Sau khi chơi, thay vì cha mẹ dọn toàn bộ đồ chơi, hãy để trẻ cùng cất một phần. Trước khi đi ngủ, bé có thể tự chuẩn bị một vài món đồ cần thiết cho sáng hôm sau.
Những việc nhỏ nhưng được lặp lại mỗi ngày sẽ hiệu quả hơn một buổi “luyện tập” kéo dài.

Tập trước những tình huống trẻ thường gặp ở lớp
Ngoài kỹ năng tự phục vụ, trẻ cũng cần biết cách phản ứng khi gặp khó khăn. Cha mẹ có thể tận dụng trò chơi đóng vai để tập cho bé nói khi muốn uống nước, cần đi vệ sinh, không tìm thấy đồ dùng hoặc muốn tham gia trò chơi với bạn.
Ví dụ, khi chơi cùng con, cha mẹ có thể giả làm bạn trong lớp và hỏi: “Nếu con muốn chơi cùng thì con sẽ làm gì?”. Bé không cần trả lời hoàn hảo ngay. Qua nhiều lần chơi, trẻ sẽ dần có sẵn cách xử lý khi tình huống thật xảy ra.
Đừng thay đổi tất cả cùng một lúc
Nếu trẻ vừa phải ngủ sớm hơn, bỏ điện thoại, tự ăn, tự mặc đồ và quay lại trường trong cùng một tuần, việc phản ứng hoặc cáu gắt là điều dễ xảy ra.
Cha mẹ nên ưu tiên một vài thói quen quan trọng trước, đặc biệt là giờ ngủ, giờ thức và khả năng tự phục vụ. Khi những việc này ổn định, mới tiếp tục điều chỉnh những thói quen khác.
Cho bé tham gia vào việc chuẩn bị
Một vài ngày trước khi bắt đầu năm học, cha mẹ có thể cùng con kiểm tra ba lô, chuẩn bị quần áo, sắp xếp đồ dùng hoặc ghé qua trường nếu có điều kiện. Việc được tham gia khiến trẻ cảm nhận rằng mình đang chuẩn bị cho một điều quen thuộc, thay vì đột nhiên bị đưa trở lại trường sau kỳ nghỉ.
Nếu bé nói không muốn đi học, cha mẹ cũng nên tìm hiểu nguyên nhân thay vì lập tức gạt đi. Có thể trẻ chỉ tiếc kỳ nghỉ, cũng có thể đang lo phải dậy sớm, gặp lại bạn bè hoặc quay lại một lịch sinh hoạt nghiêm túc hơn.

Bài viết liên quan
3 Cách Làm Thùng Rác Mini Cho Lớp Học Từ Thùng Carton Và Chai Nhựa
Top 5 Trò Chơi Dân Gian Cho Trẻ Mầm Non 4 – 5 Tuổi: Hướng Dẫn Tổ Chức Và Luật Chơi Chi Tiết
Ngoài Học Phí, 3 Yếu Tố Quyết Định Trường Mầm Non Sắp Chọn Có Tốt Hay Không
Check-List 5 Kỹ Năng Tự Phục Vụ Cơ Bản Trẻ Cần Biết Trước Khi Vào Tuổi Mầm Non