Một lớp học mầm non không chỉ cần đủ bàn ghế, tủ kệ và đồ chơi mà còn cần được tổ chức thành những không gian phù hợp với từng nhóm hoạt động. Cách bố trí này giúp trẻ dễ nhận biết nơi học, nơi chơi, nơi đọc sách hay vận động, đồng thời hỗ trợ giáo viên quản lý lớp thuận tiện hơn.
Tùy diện tích phòng học, độ tuổi và chương trình giáo dục, các khu vực có thể được mở rộng, thu gọn hoặc sử dụng linh hoạt. Tuy nhiên, một lớp học mầm non có thể ưu tiên 5 khu vực cơ bản: học tập – khám phá, chơi đóng vai – giao tiếp, nghệ thuật – sáng tạo, vận động – xây dựng và đọc sách – thư giãn.
Khu vực học tập – khám phá và đọc sách – thư giãn
Hai khu vực này đều cần mức độ yên tĩnh tương đối nên có thể bố trí gần nhau, nhưng vẫn cần phân định chức năng rõ ràng.
SẢN PHẨM NỔI BẬT
tại Đồ Chơi Vân AnhKhu vực học tập – khám phá
Đây là nơi trẻ thực hiện các hoạt động làm quen chữ cái, chữ số, màu sắc, hình dạng, quan sát, phân loại hoặc khám phá những kiến thức đơn giản. Không gian không nhất thiết phải có nhiều bàn ghế mà nên tập trung vào khả năng tiếp cận học liệu.
Có thể bố trí:
- Bàn ghế đúng kích thước trẻ.
- Kệ học liệu thấp.
- Bộ đồ dùng về màu sắc, hình dạng, số lượng.
- Tranh ảnh, thẻ chữ, thẻ số.
- Một khu vực nhỏ để trưng bày sản phẩm.
Học liệu nên được phân loại và đặt ở vị trí cố định. Khi trẻ có thể tự lấy và cất đồ dùng, khu vực này đồng thời hỗ trợ hình thành thói quen tự lập.

Khu vực đọc sách – thư giãn
Một góc nhỏ với thảm ngồi, kệ sách thấp và gối tựa có thể đáp ứng nhu cầu đọc tranh, xem sách hoặc ngồi yên trong thời gian ngắn. Số lượng sách không cần quá nhiều; nên thay đổi một phần nội dung theo chủ đề để trẻ có thêm lựa chọn.
Lưu ý: Góc đọc sách nên tránh đặt sát khu vực vận động hoặc chơi đóng vai vì tiếng ồn có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung của trẻ.
Khu vực chơi đóng vai – giao tiếp và nghệ thuật – sáng tạo
Đây là nhóm không gian có tính tương tác cao, tạo điều kiện để trẻ sử dụng ngôn ngữ, thể hiện ý tưởng và phối hợp với bạn.
Chơi đóng vai – giao tiếp
Trẻ có thể tham gia các tình huống quen thuộc như gia đình, cửa hàng, bác sĩ, nhà bếp hoặc siêu thị. Đồ dùng không cần quá nhiều nhưng nên có tính gợi mở để trẻ tự xây dựng tình huống chơi.
| Chủ đề | Đồ dùng có thể chuẩn bị |
|---|---|
| Gia đình | Búp bê, chén, nồi, bàn ghế |
| Cửa hàng | Giỏ hàng, hộp sản phẩm, tiền đồ chơi |
| Bác sĩ | Ống nghe, hộp thuốc giả, bàn khám |
| Nhà bếp | Bộ nấu ăn, thực phẩm mô phỏng |
Khu vực này nên có khoảng trống vừa đủ cho trẻ di chuyển và trao đổi. Nếu đặt gần góc đọc sách, cần tạo khoảng cách hoặc ranh giới nhất định để hạn chế ảnh hưởng tiếng ồn.

Nghệ thuật – sáng tạo
Khu vực nghệ thuật phục vụ các hoạt động như vẽ, tô màu, cắt dán, nặn và tạo hình. Bàn có bề mặt dễ vệ sinh cùng các khay hoặc hộp đựng vật liệu sẽ giúp việc tổ chức hoạt động thuận tiện hơn.
Có thể sử dụng giấy màu, bìa carton, đất nặn, que gỗ, lõi giấy và một số vật liệu tái sử dụng đã được kiểm tra an toàn. Một phần tường hoặc bảng có thể dành để trưng bày sản phẩm của trẻ.
Chú thích: Vật liệu đưa vào lớp cần được làm sạch, không có cạnh sắc, chi tiết nguy hiểm hoặc kích thước không phù hợp với độ tuổi.
Khu vực vận động – xây dựng
Trẻ mầm non cần có cơ hội vận động và thay đổi tư thế trong ngày. Vì vậy, lớp học nên dành một khoảng không gian đủ thoáng cho các hoạt động vận động nhẹ và chơi xây dựng.
Khu vực vận động
Không gian vận động trong lớp có thể phục vụ những hoạt động đơn giản như đi theo đường kẻ, bật qua vật cản thấp, chuyền bóng hoặc thực hiện các bài tập phối hợp tay – mắt.
Không nhất thiết phải bố trí nhiều thiết bị. Khoảng trống, mặt sàn phù hợp và khả năng quan sát của giáo viên quan trọng hơn số lượng dụng cụ. Những vật dụng không sử dụng nên được cất gọn để hạn chế nguy cơ trẻ vấp hoặc va chạm.

Khu vực xây dựng
Hoạt động xây dựng với khối gỗ, khối nhựa hoặc vật liệu mở giúp trẻ thực hành sắp xếp, cân bằng và phối hợp với bạn. Một tấm thảm hoặc phạm vi sàn được xác định rõ sẽ giúp trẻ nhận biết không gian chơi.
Có thể chuẩn bị khối xây dựng nhiều kích thước, mô hình cây, xe, con vật và một số vật liệu mở. Kệ thấp cũng nên được sử dụng để trẻ tự lấy và cất đồ chơi sau khi hoàn thành.
Nếu lớp có diện tích nhỏ, hai khu vực này có thể sử dụng luân phiên thay vì cố định thành hai không gian riêng.
Cách phân chia khu vực sao cho phù hợp với lớp học
Có đủ các khu vực chức năng chưa đảm bảo lớp học được bố trí hợp lý. Điều quan trọng là khoảng cách giữa các khu vực, hướng di chuyển của trẻ và khả năng quan sát của giáo viên.
| Yếu tố | Nguyên tắc nên ưu tiên |
|---|---|
| An toàn | Không chắn cửa, lối thoát và tầm quan sát |
| Di chuyển | Giữ lối đi thông thoáng |
| Tiếng ồn | Tách tương đối khu vận động, đóng vai với góc đọc |
| Tự lập | Đặt đồ dùng thường xuyên sử dụng trong tầm với |
| Linh hoạt | Có thể thay đổi bố trí theo hoạt động |
Không nên xem cách sắp xếp ban đầu là cố định. Sau một thời gian sử dụng, giáo viên có thể quan sát khu vực nào thường xuyên quá đông, nơi nào ít được trẻ lựa chọn hoặc vị trí nào gây cản trở khi di chuyển để điều chỉnh.
Một lớp học phù hợp không nhất thiết phải có thật nhiều đồ chơi hay thiết bị. Điều quan trọng là mỗi khu vực có chức năng tương đối rõ, đồ dùng được sắp xếp hợp lý và trẻ có thể sử dụng không gian an toàn. Với cách tổ chức này, 5 khu vực học tập – khám phá, chơi đóng vai – giao tiếp, nghệ thuật – sáng tạo, vận động – xây dựng và đọc sách – thư giãn có thể được điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện thực tế của từng lớp.

Bài viết liên quan
Trẻ Mầm Non Hay Ăn Vạ Ở Nhà Nhưng Lại Ngoan Ở Lớp: Vì Sao?
Trẻ Mầm Non Uống Bao Nhiêu Nước Là Đủ Trong Một Ngày?
Trẻ Ít Chơi Ngoài Trời Có Thể Bỏ Lỡ Những Gì Trong Quá Trình Phát Triển?
Độ Tuổi Nên Cho Trẻ Vào Trường Mầm Non? Phân Loại Các Lớp Học Cha Mẹ Cần Biết